Ana Sayfa Ekonomi 6 Mart 2022 6 Görüntüleme

Benzin uçtukça uçuyor, devlet Seyrediyor: Nereye kadar?

ALİ YILDIRIM

İktisatta son yıllarda yaşanan kriz vatandaşın alım gücünü eritti. Enflasyonun yol açtığı tahribata pandemiden sonra savaş eklendi. Sene başında 73 dolar olan ham petrolün varil fiyatı 120 dolar düzeyine dayandı. Yarın motorine 1 TL 44 kuruş, akaryakıta 57 kuruş fiyatında yapılacak artırımla son dört iş gününde de fiyatlar yükselmiş oldu. Bir depo maliyeti iki ayda yaklaşık 500 lira arttı. Depoyu tam doldurmanın bedeli ise minimum fiyatın dörtte birini aşarak ortalama bin 100 TL’yi buldu.

JP Morgan’ın “Petrol fiyatları yıl sonunda 185 dolara çıkabilir” öngörüsü de kaygıyı artırdı. Birtakım artırımların ÖTV’den karşılanarak pompaya yansımamasını sağlayan eşel taşınabilir sisteminin kaldırılması tüketiciyi savunmasız bıraktı. Tabeladaki her güncelleme öncesi kuyruğa giren vatandaş “Her gün artırım nedir, bir depoda 180 TL oynadı. Dayanamıyoruz” yansısını gösterdi. Esnafın kontak kapatacak noktaya geldiğini belirten İETT Genel Müdürü Bilgili “Akaryakıttaki KDV ve ÖTV hemen kaldırılmalı” dedi.

EŞEL TAŞINABİLİR SİSTEMİ 1 MART’TA BİTTİ

2018 yılında başlanan ve yıl sonunda kaldırılan akaryakıtta eşel taşınabilir uygulaması 10 Nisan 2019’da yine uygulamaya konulmuştu. Bu çerçevede akaryakıt fiyatlarında yaşanan artış devletin alacağı ÖTV’den karşılanıyordu. 22 Aralık 2021 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile eşel taşınabilir sisteminin kademeli olarak kaldırılması öngörüldü. Buna nazaran, ÖTV meblağı 2 Nisan 2020 tarihindeki seviyeye gelinceye kadar fiyatlarda yaşanan düşüşler pompa fiyatları yerine ÖTV’ye yansıtılması kararı alındı. Eşel taşınabilir sistemiyle devletin feragat ettiği vergi fiyatı 2021 yıl sonu prestijiyle 60 milyar liraya ulaştı. Uzmanlar ise sistemin yine devreye girmesini talep ediyor. Birinci defa 2018 yılında uygulandıktan sonra orta verilen ve tekrar 2019 yılında başlayan eşel taşınabilir sistemi 1 Mart 2022 prestijiyle sona erdi.

AKARYAKIT ARTIRIMLARI YENİ HAFTADA DA MESAİ YAPACAK

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında iştahlanan petrol fiyatları tekrar 119 dolar düzeyinde. TL’nin de bu süreçte hayli kırılgan bir hal sergilemesi, pompa fiyatlarını baskılamaya devam ediyor. Yalnızca son 2 ayda bir depo maliyeti yaklaşık 500 lira artarken, geçen hafta süren artırım furyası önümüzdeki haftada da gündemi meşgul edecek. Pazartesi günü de akaryakıtın 57 kuruş, motorinin ise 1 lira 44 kuruş zamlanması bekleniyor.

Rusya ve Ukrayna ortasında çıkan savaş ekonomik olarak hiç kuşkusuz en çok Türkiye’yi etkiliyor. Kırılgan TL’nin üzerindeki baskı artarken, petrol fiyatlarındaki yükseliş de akaryakıt fiyatlarını direkt olarak vuruyor. Son 3 gündür akaryakıta artırım üstüne artırım geliyor. En son evvelki gece akaryakıtın litre fiyatına 69 kuruş, motorinin litre fiyatına ise 84 kuruş artırım geldi. Güç Petrol Gaz İkmal İstasyonları Patron Sendikasından (EPGİS) alınan bilgiye nazaran, Ankara’da ortalama 18,08 liradan satılan akaryakıtın litre fiyatı 18,77 lira oldu. Akaryakıtın litresi İstanbul’da 17,99 liradan 18,68 liraya, İzmir’de 18,11 liradan 18,80 liraya çıktı. Akaryakıta son 6 ayda yüzde 141, motorine ise yüzde 171 artırım yapılmış oldu.

Ortalama bir depo maliyeti yalnızca 2 ayda 500 lira artarken, 2022’de pompa neredeyse 10 kez artırım gördü. Öte yandan artırım yağmurunun yeni haftada da devam etmesi bekleniyor. Kesim kaynaklarının aktardığına nazaran, 7 Mart Pazartesi gecesi litre fiyatının motorinde 1 lira 44 kuruş, akaryakıtta 57 kuruş zamlanması bekleniyor.

Artırımın akabinde akaryakıtın litre fiyatı yaklaşık olarak İstanbul’da 18,67 TL’den 19,24 TL’ye, Ankara 18,77 TL’den 19,34 TL’ye, İzmir’de 18,79 TL’den 19,36 TL’ye yükselecek. Motorinin litre fiyatı İstanbul’da 19,75 TL’den 22,19 TL’ye, Ankara’da ve İzmir’de 19,86 TL’den 22,30 TL’ye yükselecek. Akaryakıta 5 Mart’ta 69 kuruş, 4 Mart’ta 53 kuruş, 3 Mart’ta 88 kuruş artırım gelmişti. Böylelikle dört iş gününde akaryakıta gelen toplam artırım 2 lira 67 kuruşa ulaşacak. Motorine 5 Mart’ta 84 kuruş, 4 Mart’ta 1 lira 33 kuruş, 3 Mart’ta 1 lira 51 kuruş artırım gelmişti. Böylelikle dört iş gününde motorine gelen toplam artırım 5 lira 12 kuruşa ulaşacak. Otogaza da 1 Mart’ta 33 kuruş, 2 Mart 61 kuruş artırım gelmişti.

BİR DEPO MALİYETİ 2 AYDA 500 LİRA ARTTI

Ocak ayının başında Türkiye’de de akaryakıt fiyatlarını belirleyen Brent petrolün varili yaklaşık 78 dolardan süreç görüyordu. Dolar kuru ise 13 lira düzeylerindeydi. Yeniden tıpkı periyotta akaryakıtın litresi 12.91 TL, motorin ise 12.76 liradan satılıyordu. Bugüne bakıldığında yaklaşık 2 aylık süreçte 10’a yakın artırımla akaryakıt 6.5 lira, motorin de 8.5 lira zamlandı. Böylelikle 60 litrelik bir depo maliyeti yalnızca 2 ayda 390 lira (benzin) ve 510 lira (motorin) arttı.

ACİL REZERVLER KULLANIMA AÇILDI

Milletlerarası Güç Ajansı (IEA), acil durum rezervlerinden piyasaya petrol sunulması kararı kapsamında üye ülkeler tarafından taahhüt edilen ölçünün 61,7 milyon varile ulaştığını duyurdu. Açıklamada, salı günü gerçekleştirilen toplantıda IEA üyesi ülkelerin, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle petrol piyasalarındaki arz daralmasını hafifletmek maksadıyla acil durum rezervleri kapsamında 60 milyon varil petrolün kullanıma açılması konusunda anlaştığı anımsatıldı. Kararın alındığı günden bu yana üye ülkelerin iç şartlarını göz önünde bulundurarak bir kıymetlendirme yaptığı kaydedilen açıklamada, daha evvel taahhüt edilen 60 milyon varil ölçüsünün aşılarak, büyük bir dayanışma örneği sergilendiği söz edildi. Açıklamada, taahhüt edilen 61,7 milyon varillik petrolün üye ülkelerin acil durum rezervlerinde bulundurdukları toplam ölçünün yüzde 3’ünü oluşturduğu kaydedildi. Sene başında 73 dolar olan ham petrolün varil fiyatının, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Batı ülkelerinin yaptırım kararlarıyla 119,8 dolara kadar yükselmesi akaryakıt fiyatlarındaki artışta tesirli oluyor. En son dün de petrol 119 dolar düzeyine yakındı.

İETT: KDV VE ÖTV KALKMALI

İETT Genel Müdürü Alper Bilgili, toplumsal medya hesabı üzerinden kelam konusu artırımlara reaksiyon gösteren bir paylaşım yaptı. “Mazot bugün artık 20 lira hududuna dayandı” diyen Bilgili “Belediyelerin ve özel halk otobüsü, minibüs, hatta taksi esnafının kontak kapatmaya mecbur kalmadan, ulaşım hizmeti vermeye devam edebilmesi için, toplu ulaşımda kullanılan akaryakıttaki KDV ve ÖTV ivedilikle kaldırılmalıdır” davetini yaptı. Burdur’da, akaryakıt istasyonunda yakıt alan bir yurttaş, “Dünkü artırımla, depoda 180 lira oynadı. Bir gecede 180 lira. Mazota artırım yapmak, cebime elini atmak demektir. Olay bitmiştir. Bunun öteki bir tanımı yoktur” dedi. Sinop’ta bir akaryakıt istasyonundaki yurttaşlar, artırımlara reaksiyon gösterdi. Yücel Yerli, “Her gün artırım her gün artırım nedir? Dayanamıyoruz. Aldığımız para ne ki?” reaksiyonunu verdi.

06 mart 2022 kapak

Karar

hack forum gaziantep escort gaziantep escort